Python 1.Ders

Birkaç söz

Engelsiz erişim derneğinin engelsiz eğitimler kapsamında verdiği 2021 tarihli Python programlama dili eğitimini sizler için yazıya geçirip peyder pey bilişim bülteni dergisinde neşretmeye karar verdim. Taktir edersiniz ki aradan geçen 5 yıl içerisinde teknolojide muazzam değişiklikler oldu. Yapay zekâ hayatımıza girdi mesela. O günün şartlarında Türkçe yama kullanılarak çalıştırılabilen bazı uygulamalar günümüzde Türkçe dil desteği hazır olarak geliyor. Yine de ben dersleri Can Deniz arkadaşımızın 2021 senesinde anlattığı şekilde yazıya geçireceğim. Ancak tabi ki 2026 senesinde bir güncelleme meydana gelmişse onu anlatımların altına koyacağım notların altında belirteceğim. Hiç şüphesiz Python çok kapsamlı ve derinlikli bir bilgisayar programlama dili. Bizim burada yapmaya çalışacağımız şey bu dilin temel mantığını ve çalışma prensiplerini öğrenmek olacaktır. alice harikalar diyarını keşfetmek, yani bu programlama diliyle hayalindeki projeyi hayata geçirmek,  başta Python’un kendi kod kütüphanesi olmak üzere farklı bilgi kaynaklarından yararlanarak bu hususta daha ileri seviye bilgiler edinmek bu satırları okuyan veya dünyaya seslen ya da Youtube üzerinde yer alan kayıtları dinleyen okuyuculara ve dinleyicilere kalmış.

algoritmalar

Python programlama dilinin çalışma mantığını anlayabilmek için evvela algoritmaları ve onların nasıl çalıştığını anlamak gerekir. Bu sadece Python programlama dili için değil diğer tüm programlama dilleri için de geçerlidir. Algoritmayı kısaca bir problemi çözmek için gereken adımların sırasıyla uygulanması olarak tarif edebiliriz. Her algoritmanın bir başlangıcı, bir sıralaması ve bir sonu vardır. Bunu daha iyi anlayabilmek için bir çamaşır makinasının çalışma prensibini düşünelim. Makine yıkama programı başlatıldığı zaman suyunu alır, o suyu ısıtır, ısıttığı suyla çamaşırları yıkar, sonra suyu boşaltıp çamaşırları  sıkmaya geçer. İşte makinenin program boyunca bu işlemleri sırasıyla yapması onun bilgisayarındaki yazılımda yer alan algoritmanın marifetidir. Yukarıda da söylediğimiz gibi her bilgisayar programlama dili için algoritma vazgeçilmezdir. Üstelik bu algoritmalar açık ve anlaşılır olmalıdır. Çünkü bilgisayarlar aslında çalışmak için birler ve sıfırlara ihtiyaç duyan tabiri caiz ise aptal makinalardır. Kendilerine ne söylenirse onu yaparlar. Eğer onları bir işlemi yapmaya sevk etmekte kullanılan yazılım sağlam bir algoritma mantığına uygun kodlanmazsa; yazılım ya yanlış sıra ile işlemleri çalıştırıp istenilen çıktıyı vermeyecek ya da belli bir adımda hata üretecektir.

Python uygulamasını bilgisayara indirip kurma

Python programlama dilinin bilgisayarımızda çalışması için evvela Python programlama dilinin (Python.org) resmi wep sitesine gidip buradan Python uygulamasının Windows için geliştirilmiş son sürümünü indirerek bilgisayarımıza aşağıdaki gibi kuruyoruz.

Not:

Günümüzde kurulum dosyaları Türkçeleştirilmiş olsa da İngilizce kurulum dosyalarıyla karşılaşma ihtimaline karşılık kurulum işlemini hem Türkçe hem İngilizce kurulum talimatları üzerinden anlatmaya çalışacağız.

1. İndirdiğimiz kurulum dosyasını açıyoruz.
2. Tap tuşuyla ilerleyip uygulama için özel ayarları seç (Custom installation) seçeneğini bulup üzerine tıklıyoruz.
3. Burada karşımıza çıkan ayarlardan işaretli olmayanlarını boşluk veya enter tuşuyla işaretli hale getiriyoruz.
4. Ayarları işaretledikten sonra yine tap tuşuyla ilerleyerek kur (instal) düğmesini bulup enter ya da boşluk tuşuyla bu düğmeye basıyoruz. Ve uygulamanın kurulmasını bekliyoruz.
5. Uygulamanın tüm ayarlarıyla beraber kurulduğunu test etmek için başlat r tuş kombinasyonuyla çalıştır alanını açıp buraya CMD yazarak komut istemini açıyoruz. karşımıza çıkan yazma alanına PY yazıp enter tuşuna basıyoruz. Eğer uygulamanın açılışında bir hatayla karşılaşmazsak uygulama başarıyla kurulmuş demektir. Artık buradan quit() komutunu yazarak çıkabiliriz.
6. Eğer uygulamanın kurulmasında ya da ayarlarının yüklenmesinde bir hata meydana geldiyse komut istemi bize “yazdığın şey bulunamadı.” Benzeri bir hata verecektir.

Not:

Bizim yazıya geçirdiğimiz ders 2021 tarihli olduğu için anlattığımız kurulum yöntemi de bu tarihe aittir. Şimdilerde bu uygulamayı microsoft mağazası üzerinden tüm ayarları yapılmış bir şekilde kurmak mümkündür.

Not:

Custom Installation alanında hangi bileşenlerin veya ayarların yükleneceği seçilirken, “tcl/tk & IDLE” seçeneği tkinter’in (Python varsayılan gui kütüphanesi) kulllanılması için gereklidir. Bu ayarın işaretlenmemesi durumunda Python yükleme dosyası tekrar çalıştırılarak tcl/tk & IDLE seçeneği işaretlenmeli ve uygulama tekrar yüklenmeli.

Wisual stüdyo uygulamasını kurma

Wisual stüdyo Microsoft’un yazılımcılar için geliştirdiği bir kod yazma uygulamasıdır. Bu uygulama ofis programları gibi tüm programlama dillerini kapsayacak şekilde çalışmaktadır. Bu uygulamada tıpkı ofis uygulamaları gibi hata düzeltme hususiyeti vardır. Yani bir kodu yanlış yazdığınızda tıpkı ofis uygulamalarında olduğu gibi yazılan şeyin hatalı olduğu ikazı çıkmaktadır. Ve kodun düzeltilmiş hali önerilenler sekmesinde yer almaktadır. Bu da yazılan kodları çalıştırarak test etmeden evvel düzeltme imkanı sağlamaktadır. Aslında wisual sütüdio uygulaması için ayrı bir ders serisi yapılsa yeridir. Şimdi adım adım wisual stüdyo uygulamasını nasıl kurduğumuzu öğrenelim.

1. Wisual stüdyo uygulamasının internet sitesine (https://code.visualstudio.com) giriyoruz.
2. Site içerisindeyken b harfiyle Windows için indir düğmesini bulup boşluk tuşuyla bu düğmeye basıyoruz.
3. İndirdiğimiz kurulum dosyasını çalıştırıyoruz.
4. Kurulum sihirbazının içerisindeyken tap tuşuyla lisans anlaşmasını kabul edip etmeme alanına gelip ok tuşlarıyla anlaşmayı kabul ediyorum seçeneğinin üzerine gelip onu öylece bırakıyoruz.
5. Tap tuşuyla sonraki düğmesini bulup boşluk tuşuyla bu düğmeye basıyoruz.
6. Bu safhada karşımıza uygulama için gerekli ayarları yapma alanı çıkıyor. Buradaki ayarların hepsini boşluk tuşuyla işaretlemek suretiyle etkin hale getiriyoruz.
7. Tap tuşuyla sonraki düğmesini bulup boşluk tuşuyla onu etkinleştiriyoruz. ve uygulamanın bilgisayarımıza kurulmasını bekliyoruz.

Wisual sütüdio uygulamasını Türkçeleştirme

Evvela şunu söylemek gerekir ki kodlama dilleri ekseriyetle İngilizce olduğu için uygulama geliştiricilerin Wisual sütüdio uygulamaları orijinal dilinde kullanmalarında fayda vardır. Ama uygulamayı Türkçe kullanmak isteyenler için uygulamanın nasıl Türkçeleştirildiğini anlatmak isteriz. O halde bunu madde madde öğrenelim.

1. Google’a girip arama alanına wisual sütüdio için Türkçe yama yazıyoruz.
2. H harfiyle başlıklar arasında gezerek Wisual sütüdio için dil paketi (Turkish language pack for Wisual studio) bağlantısına tıklıyoruz.
3. B harfiyle kur (instal) düğmesini bularak boşluk tuşuyla o düğmeye tıklıyoruz.
4. Kurma alanında bizden wisual sütüdio uygulamasını açmamızı isteyecektir. Başlat start) düğmesine basıp Wisual sütüdio uygulamasını açıyoruz.
5. Wiisual sütüdio uygulamasının içindeyken kontrol, shift, p tuş kombinasyonuna basıyoruz.
6. Burada karşımıza çıkan yazma alanına  ingilizce Display yazıyoruz.
7. Burada dil paketi seçme (control language) alanına girip buradan Türkçe dil paketini seçiyoruz.
8. Türkçe dil paketini seçince karşımıza çıkan uygulamayı yeniden başlat (restart) düğmesine basıyoruz. Artık uygulamamız Türkçeleşmiş oluyor.