Tekrar Yeni Whatsapp'a Hoş Geldiniz

Selam. Bilgisayarlarımızın gözü aydın desek mi bilmiyorum ama, whatsapp tekrar değişti. Biliyorsunuz, biz görme engelliler için bu tür değişimler hep sancılı süreçler olmuştur. Gören kullanıcılar pencereyi bir bakışta kavrayıp neyi nerede bulacaklarını, hangi işlemi nasıl yapacaklarını çabucak çözebilirken, biz her bir ögeyi tek tek tespit edip nasıl kullanıldığını çoğu kez deneme yanılma yoluyla anlamaya çalışırız. Tabii, aradığımız ögeler klavyeyle erişilebilir durumda ve düzgün etiketlenmişse. Gelin şimdi yenilenen whatsapp’ı tekrar inceleyelim.

Önce giriş yapın

Güncellenen Whatsapp’ı ilk açışınızda sizden yeniden giriş yapmanızı isteyecek. Buradaki “giriş yap” düğmesine bastıktan sonra, daha önce olduğu gibi telefonunuzda “whatsapp / seçenekler / bağlı cıhazlar / cıhaz bağla” seçeneğinden bilgisayar ekranınızdaki qr kodunu telefon kameranızla tarayarak veya telefon numarası yoluyla giriş yapabilirsiniz. Giriş yaptıktan sonra bir tanıtım ekranı gelebilir, burada devam düğmesine basın.

Form kipi veya odak modu 

Whatsapp ana penceresi bir web sayfası görünümünde olsa da, nvda ve Windows ekran okuyucusu (narrator) kullanıyorsanız insert veya capslock ile birlikte aralık çubuğuna basarak tarama modunu kapatıp odak moduna geçin. Jaws kullanıyorsanız insert veya capslock ile birlikte z basarak sanal imleci kapatıp form kipine geçin. uygulama arayüzünün neredeyse eskisi gibi kullanıldığını göreceksiniz. Windows ekran okuyucusu kullanırken bir kez tarama modunu kapatırsanız, siz tekrar açınncaya dek o uygulamada hep kapalı kalıyor.

Nvda’da bunu sağlamak için şunları yapın:

1. Whatsapp penceresindeyken nvda+ctrl+p basarak ya da “nvda menüsü / konfigürasyon profilleri” yolunu izleyerek “konfigürasyon profilleri” iletişim kutusunu açın.
2. Tab basarak yeni düğmesini bulup basın.
3. Tab basarak “bu profili şunun için kullan” seçim kutusunu bulup yön tuşlarıyla “whatsapp root” ögesini seçin ve enter basın. Böylece whatsapp uygulaması için yeni bir konfigürasyon profili oluşturdunuz.
4. Hâlâ whatsapp penceresinde olduğunuzdan emin olun ve “nvda menüsü / tercihler / ayarlar” ögesini açın.
5. T basarak tarama kipi sekmesine geçin, tab basarak “sayfa yüklendiğinde tarama kkipini etkinleştir” onay kutusunu bulun, işaretini kaldırıp enter basın.
6. Nvda+ctrl+c basarak konfigürasyonu kaydedin.

Jaws kullanmadığım için deneyip emin olamadım ama, bu yeni whatsapp uygulamasının Jaws ile kullanılamadığı bilgisini aldım. Yine de, watsapp penceresinde sanal imleç kendiliğinden açılıyorsa, whatsapp açıkken insert+6 basıp ayar merkezini açın, sanal imlecin otomatik açılmaması için gerekli ayarları yapın ve ctrl+s basarak değişiklikleri kaydedin.

Başka neler değişti?

Uygulama penceresini ilk açışınızda hangi ögenin karşınıza doğrudan geldiğini anımsayamadım. Çünkü whatsapp artık en son hangi ögenin üzerinde bıraktıysanız oradan devam ediyor. Tab basarak arama kutusunu bulun, oradan başlayarak anlatayım.

Arama alanında tab basarsanız, hangi sohbetleri listeleyeceğinizi belirleyen dört sekme düğmesi göreceksiniz. Sağ ve sol yön tuşlarıyla bulabileceğiniz bu düğmeler: tümü, okunmamış, favoriler, gruplar. Bu düğmeler üzerinde boşluk veya enter basarak ilgili sekmeye geçiş yapılabiliyor.

Sohbet listesi ve sohbet kontrolleri

Arama alanına geri dönelim. Buraya birşeyler yazarak sohbet veya kişi bulmayı deneyebilirsiniz. Burada iki kez tab tuşuna veya Hiç bir şey yazmadan aşağı yön tuşuna basarsanız varsa açık veya sabitlenmiş sohbetlerinizi yön tuşlarıyla bulabilirrsiniz.

Sohbet bağlam menüsü

Bu sohbetlerden birinin üzerindeyken sağ veya sol yön tuşuna basarsanız, “bağlam menüsünü aç” düğmesini bulacaksınız. Bu düğmeye bastığınızda sırasıyla şu seçenekleri görebilirsiniz:

• Sohbeti arşivle düğmesi
• Bildirimleri sessize al (veya aç) düğmesi
• Sohbeti sabitle (veya Sabitlemesini Kaldır) düğmesi
• Okunmadı olarak işaretle düğmesi
• Favorilere ekle (veya Favoriler'den kaldır) düğmesi
• Sohbeti kapat düğmesi
• Engelle düğmesi
• Sohbeti sil düğmesi

Bir sohbet üzerinde enter basmadan tab tuşuyla ilerlerseniz, sohbetle ilgili tüm kontrollere ulaşabilirsiniz. 

Tab basınca

Bir sohbet üzerindeyken tab basmaya devam ederseniz sırasıyla şu düğmeleri bulabilirsiniz:

• uçtan uca şifrelidir düğmesi
• Sohbet bilgisi düğmesi
• Görüntülü arama düğmesi daraltıldı
• Sesli arama düğmesi daraltıldı
• Ara düğmesi daraltıldı
• Menü düğmesi daraltıldı alt menü

Burada “uçtan uca şifrelidir” düğmesine basılınca şifreleme ile ilgili bilgilere,

“sohbet bilgisi” düğmesine basılınca kişi bilgisi, kişi düzenleme düğmesi, kişiyle ilgili sohbet ayarları gibi seçeneklere ulaşıyorsunuz.

dikkatli olun! Görüntülü ve sesli arama düğmelerini boşluk veya enter tuşlarının yanı sıra sağ yön tuşuyla da etkinleştirebiliyorsunuz.

“ara” düğmesiyle söz konusu sohbet içerisinde mesaj arayabiliyorsunuz. Çok sayıda mesaj varsa, istediğiniz bir tarihteki mesajları görmek için “tarihe atla” düğmesine basabilirsiniz.

Menü düğmesi, sohbetle ilgili şu seçenekleri gösteren ikinci bir bağlam menüsü açıyor:

• Kişi bilgisi düğmesi
• Mesaj seç düğmesi
• Bildirimleri sessize al (veya aç) düğmesi
• Süreli mesajlar düğmesi
• Favorilere ekle (veya kaldır) düğmesi
• Sohbeti kapat düğmesi
• Şikayet Et düğmesi
• Engelle düğmesi
• Sohbeti temizle düğmesi
• Sohbeti sil düğmesi

Menü düğmesinden sonra bir kez daha tab basınca sohbetteki iletileri bulabildiğiniz alana geliyorsunuz. Burada bulacağınız mesajların üzerinde sağ veya sol yön tuşuyla bağlam menüsünü açan ve ifade eklemenizi sağlayan iki düğme bulabilirsiniz. Bağlam menüsünde mesajı  ne yapacağınızı belirleyen seçenekler var. dikkatli olun! Burada bir sesli veya görüntülü arama görürseniz sağ veya sol yön tuşlarına bastığınızda tekrar arama yapabilirsiniz.

tab basmayı sürdürürseniz

• “Ekle menü düğmesi” sohbete belge, ses, video v.b eklemek için.
• “Emoji'ler, GIF'ler, Çıkartmalar düğmesi” sohbete ifade eklemek için.
• “sohbete yaz” mesajınızı yazmanız için.
• “Sesli mesaj düğmesi” sesli mesaj göndermek için.

Sohbet üzerinde enter basarsanız doğrudan mesaj yazma alanına gelmiş olursunuz. Bu durumda yukarıda saydığım sohbet kontrollerini ters sırayla ve shift+tab basarak bulabilirsiniz.

Favorilere kişi eklemek

Whatsapp kişilerinizi favorilere eklemek istiyorsanız, favoriler sekmesinde tab ile ilerlediğinizde göreceğiniz “favorilere ekle” düğmesine bastıktan sonra, eklemek istediğiniz kişileri bulup işaretleyin, ardından tab ile “onayla” düğmesini bulup basın.

Diğer özellikler

Sesli mesaj düğmesinden bir kez daha tab basarak ilerlerseniz, bir düğme grubuyla karşılaşıyorsunuz. Burada aşağı ve yukarı yön tuşlarıyla şu düğmeleri bulabilirsiniz:

• Sohbetler geçiş düğmesi basılı
• Aramalar geçiş düğmesi basılı değil
• Durum' geçiş düğmesi basılı değil
• Kanallar geçiş düğmesi basılı değil
• Topluluklar geçiş düğmesi basılı değil
• Arşivlenenler geçiş düğmesi basılı değil
• Geri bildirim gönder geçiş düğmesi basılı değil
• Ayarlar geçiş düğmesi basılı değil
• Profil geçiş düğmesi basılı değil

Sohbetler düğmesi zaten seçili olan ve şimdiye dek incelediğimiz arayüzü gösteriyor.

Aramalar düğmesine basıp tab ile ilerlediğinizde arama geçmişinizi ve kişilerinize sesli veya görüntülü aramalar yapmanızı sağlayan düğmeler bulacaksınız.

Durum düğmesine basıp tab ile ilerlediğinizde birinci ve üçüncü düğmeler kendi durumunuzu güncellemenizi sağlıyor. İlki ingilizce, diğeri Türkçe olarak aynı anlama geliyor ve aynı seçenekleri sunuyor. Metin, ya da fotoğraf /video. Bu iki aynı düğmenin ortasındaki, yani ikinci sıradaki düğme ise durum gizlilik ayarlarını açıyor.

Bu üç düğmeden sonra tab ile ilerledikçe kişilerinizin durumlarını görebilirsiniz.

Kanallar düğmesine bastığınızda yine tab tuşuyla devam ediyorsunuz. Kanal oluştur düğmesi kendi kanalınızı oluşturmanız için, dizin düğmesi kanal aramanız için, liste başlıca kanalları göstermek için kullanılabilir. Dizin düğmesine bastığınızda açılan liste ne yazık ki şu anda odak modunda kullanılamıyor. Tarama (sanal imleç) modunda da pek erişilebilir değil.

Topluluklar düğmesiyle açılan sayfada yeni topluluk oluşturun ve topluluğunuzu oluşturun düğmeleri var, ikisi de aynı. Bir de “örnek topluluklar” düğmesi var.

Arşivlenenler düğmesiyle arşivlediğiniz sohbetlere ulaşabilir, geri bildirim düğmesiyle uygulama hakkındaki sorunları veya görüşlerinizi bildirebilirsiniz.

Ayarlar düğmesiyle whatsapp’ın çeşitli ayarlarını yapabilir, Profil düğmesinden ise adınızı, hakkında bilginizi ve profil fotoğrafınızı ayarlayabilirsiniz.

Klavye kısayolları

Whatsapp’ta kullanabileceğiniz klavye kısayollarını görmek için, ayarlar düğmesine basın, tab tuşuyla “klavye kısa yolları” düğmesini bulup basın.

Bu yazıda size Windows bilgisayarlarımızda yenilenen whatsapp ile ilgili kullanım yönelgeleri paylaştım. Umarım yararlı olur. Sonraki sayıda görüşmek üzere hoşçakalın.